చారిత్రక నేపథ్యం & ప్రస్థానం
తెలుగు జాతి వైభవానికి ప్రతీక — అపూర్వ ఆధునిక దేవాలయం
నిజాం పాలనలో తెలుగు మాట్లాడటమే కష్టమైన కాలంలో, తెలుగు భాషాభివృద్ధి మరియు సంస్కృతీ వికాసానికి దీపస్తంభంలా 1901 సెప్టెంబర్ 1న ఈ సంస్థ ఆవిర్భవించింది.
స్థాపన & ప్రారంభ అడుగులు
తెలుగు ప్రజల ఉద్యమానికి పరాకాష్టగా, జాగీర్దార్ రావిచెట్టు రంగారావు గారి నివాసంలో దేశభక్తులు సమావేశమై ఈ నిలయాన్ని స్థాపించారు.
మొదట సాధారణ మేడలో శ్రీమతి రావిచెట్టు లక్ష్మీ నర్సమ్మ గారి దానంతో ప్రారంభమైన ఈ గ్రంథాలయం జాతీయ చైతన్యానికి ప్రేరణాకేంద్రంగా మారింది.
శాశ్వత భవన నిర్మాణం
1915లో “ఆంధ్ర పితామహ” మాడపాటి హనుమంతరావు కార్యదర్శిగా బాధ్యతలు స్వీకరించి శాశ్వత భవన నిర్మాణం చేపట్టారు.
1921 సెప్టెంబర్ 20న ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయ ఉపకులపతి సర్ సి.ఆర్. రెడ్డి గారు ఈ చారిత్రక భవనాన్ని ప్రారంభించారు.
మహిళా ప్రాతినిధ్యం & వికాసం
స్త్రీల కోసం ప్రత్యేక బాల్కనీ నిర్మించడం ద్వారా మహిళలు కార్యకలాపాలలో చురుకుగా పాల్గొనే అవకాశం కల్పించారు.
అల్ప వనరులతోనే తెలుగు పాఠశాలను నడిపి, తెలంగాణ అంతటా అనేక గ్రంథాలయాలకు మార్గదర్శకంగా నిలిచింది.
విశేష కృషి చేసిన మహనీయులు
కొమర్రాజు వెంకట లక్ష్మణరావు
పార్థసారథి అప్పారావు
బారిస్టర్ రాజగోపాలరెడ్డి
ఆదిరాజు వీరభద్రరావు
ఆదిపూడి సోమనాథరావు
మైలవరపు నరసింహశాస్త్రి
విశిష్టత
మా ప్రత్యేకతలు
చారిత్రక ప్రాముఖ్యత
నిజాం సంస్థానంలోనే ఆవిర్భవించిన మొట్టమొదటి తెలుగు గ్రంథాలయం.
మహనీయుల పునాది
రావిచెట్టు రంగారావు, రాజా నాయని వెంకట రంగారావు, కొమర్రాజు వెంకట లక్ష్మణరావు గార్ల అకుంఠిత సంకల్పం.
అపార విజ్ఞాన గని
ప్రస్తుతం ఈ గ్రంథాలయంలో సుమారు 50,000 పైగా గ్రంథాలు లభ్యమవుతున్నాయి.
అపురూప సేకరణ
1910 నుండి ‘ఆంధ్రపత్రిక’ ఉగాది సంచికలు, 1933 నుండి ‘భారతి’ సంచికలు, 3 వేదాల తెలుగు అనువాదాలు.